Blackbook

Αν έχετε περάσει ποτέ χρόνο με αστικούς καλλιτέχνες ή έχετε παρακολουθήσει ένα επαγγελματικό εργαστήριο γκράφιτι, πιθανότατα έχετε ακούσει τον όρο «blackbook» να αναφέρεται με μια αίσθηση σεβασμού. Ένα blackbook είναι το απαραίτητο «ιερό δισκοπότηρο» για κάθε γκραφιτά, λειτουργώντας ως προσωπικό portfolio, πεδίο εκπαίδευσης και ιστορικό αρχείο του καλλιτεχνικού του ταξιδιού. Είναι εκεί όπου οι ακατέργαστες ιδέες μετατρέπονται σε αριστουργήματα μέσω ωρών πειθαρχημένου σκίτσου. Σε αυτόν τον περιεκτικό οδηγό, θα εξερευνήσουμε τις απαρχές του blackbook, τον ζωτικό του ρόλο στην υποκουλτούρα του γκράφιτι και γιατί παραμένει το πιο σημαντικό εργαλείο τόσο για αρχάριους όσο και για έμπειρους επαγγελματίες στον κόσμο της τέχνης με σπρέι (aerosol art). 📓

Τι είναι ένα blackbook;

Στον κόσμο της αστικής τέχνης, ένα blackbook είναι πολύ περισσότερο από ένα απλό σχεδιαστήριο. Είναι ένα φορητό portfolio, ένα προσωπικό ημερολόγιο και ένα ιερό αρχείο της εξέλιξης ενός γκραφιτά. Παραδοσιακά ένα μαύρο, σκληρόδετο σχεδιαστήριο (εξ ου και το όνομα), χρησιμεύει ως το κύριο εργαλείο για την τελειοποίηση των δεξιοτήτων, τον σχεδιασμό σύνθετων έργων (pieces) και την ανταλλαγή «burner» με άλλους καλλιτέχνες. Για τους επαγγελματίες καλλιτέχνες γκράφιτι, το blackbook είναι το θεμέλιο της τέχνης τους, όπου κάθε αριστούργημα ξεκινά τη ζωή του ως σκίτσο με μολύβι πριν συναντήσει ποτέ ένα σπρέι.

Η κουλτούρα του blackbook βασίζεται στην επιδίωξη της τελειότητας. Σε αντίθεση με την εφήμερη φύση ενός τοίχου, ο οποίος μπορεί να βαφτεί ή να φθαρεί από τα στοιχεία της φύσης, οι σελίδες ενός blackbook διατηρούν τις καθαρές γραμμές, τις περίπλοκες συνδέσεις wildstyle και τις πειραματικές χρωματικές παλέτες ενός καλλιτέχνη επ’ αόριστον. Είναι η γέφυρα μεταξύ ιδιωτικής πρακτικής και δημόσιας εκτέλεσης 🎨.

Η ιστορική εξέλιξη του σχεδιαστηρίου γκράφιτι

Η πρακτική της διατήρησης ενός blackbook χρονολογείται από τις πρώτες μέρες της σκηνής του γκράφιτι στο μετρό της Νέας Υόρκης τη δεκαετία του 1970 και του '80. Κατά τη διάρκεια αυτής της εποχής, οι «writers» (ο αυτοαποκαλούμενος όρος για τους καλλιτέχνες γκράφιτι) χρειάζονταν έναν τρόπο να τεκμηριώνουν τη δουλειά τους και να μοιράζονται στυλ χωρίς να βρίσκονται πάντα μπροστά σε έναν ολοκληρωμένο τοίχο ή βαγόνι τρένου. Επειδή οι κάμερες και οι υψηλής ποιότητας ταινίες ήταν ακριβές και δυσκίνητες, το blackbook έγινε ο «φορητός τοίχος».

Η εποχή των «Piecebooks»

Στις αρχές, αυτά αναφέρονταν συχνά ως «piecebooks». Ήταν καθοριστικά για την ανάπτυξη των ομάδων (crews) γκράφιτι. Τα μέλη της ομάδας περνούσαν ένα μόνο βιβλίο, προσθέτοντας ο καθένας το δικό του χαρακτηριστικό στυλ ή συνεισφέροντας σε μια συνεργατική σελίδα. Αυτή η κοινοτική πτυχή βοήθησε στην τυποποίηση ορισμένων περιφερειακών στυλ, ενώ ωθούσε τους μεμονωμένους καλλιτέχνες να ξεπεράσουν ο ένας τον άλλον σε ένα φιλικό, αν και ανταγωνιστικό, περιβάλλον.

Από καταστήματα υλικών σε πολυτελείς μπουτίκ

Ιστορικά, οι καλλιτέχνες χρησιμοποιούσαν τυπικά λογιστικά βιβλία ή σκληρόδετα σχεδιαστήρια που βρίσκονταν σε καταστήματα ειδών γραφείου. Σήμερα, η βιομηχανία έχει εξελιχθεί για να παράγει εξειδικευμένα βιβλία «marker paper» σχεδιασμένα ειδικά για μελάνι με βάση το αλκοόλ, το οποίο αποτρέπει το «μπλέντινγκ» και επιτρέπει την ομαλή ανάμειξη των τεχνικών σκίασης. Παρά αυτές τις τεχνολογικές προόδους στην ποιότητα του χαρτιού, το όνομα «blackbook» έχει παραμείνει το βιομηχανικό πρότυπο.

Πολιτιστική σημασία και η «Blackbook Session»

Το blackbook είναι κεντρικό στον κοινωνικό ιστό της κοινότητας του γκράφιτι. Μια «blackbook session» είναι μια συγκέντρωση όπου καλλιτέχνες συναντιούνται —συχνά σε σπίτια, στούντιο ή δημόσιους χώρους— για να ζωγραφίσουν μαζί. Κατά τη διάρκεια αυτών των συνεδριών, η «ανταλλαγή» (exchange) είναι ένα κοινό τελετουργικό. Ένας καλλιτέχνης θα δώσει το βιβλίο του σε έναν συνομήλικο, ο οποίος στη συνέχεια θα σχεδιάσει ένα έργο (piece) ή ένα tag σε αυτό. Το να έχεις ένα βιβλίο γεμάτο καταχωρήσεις από σεβαστούς καλλιτέχνες είναι ένα σημάδι κύρους και δικτύωσης στην παγκόσμια σκηνή της αστικής τέχνης.

Επιπλέον, το blackbook λειτουργεί ως «βίβλος στυλ». Είναι εκεί όπου ένας καλλιτέχνης αναπτύσσει τη μοναδική του οπτική ταυτότητα. Επαναλαμβάνοντας ένα throw-up εκατοντάδες φορές σε σελίδες, ο καλλιτέχνης χτίζει τη μυϊκή μνήμη που απαιτείται για να εκτελέσει το ίδιο σχέδιο σε μεγάλη κλίμακα υπό την πίεση του χρόνου και του περιβάλλοντος 🖌️.

Οπτικά χαρακτηριστικά ενός επαγγελματικού blackbook

Ενώ το βιβλίο κάθε καλλιτέχνη είναι μοναδικό, τα επαγγελματικά blackbooks συνήθως μοιράζονται πολλά βασικά χαρακτηριστικά:

• Το περίγραμμα (The Outline): Η σκελετική δομή των γραμμάτων, συνήθως γίνεται με λεπτό μαρκαδόρο ή μολύβι.
• Το γέμισμα (The Fill-in): Περίπλοκα μοτίβα, διαβαθμίσεις ή συμπαγή χρώματα που χρησιμοποιούνται για να δώσουν στα γράμματα ουσία. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για αυτό στον οδηγό μας για το γέμισμα.
• 3D και Βάθος: Τεχνικές όπως το «σημείο φυγής» (vanishing point) ή το «block 3D» για να κάνουν τα γράμματα να ξεπηδούν από τη σελίδα.
• Φόντα και Χαρακτήρες: Πολλοί καλλιτέχνες περιβάλλουν τα γράμματά τους με περίτεχνες «σκηνές» ή εικονογραφικούς χαρακτήρες για να δημιουργήσουν μια ολοκληρωμένη σύνθεση.
• Το «Handstyle»: Διάσπαρτα στις σελίδες βρίσκονται διάφορα tags, τεκμηριώνοντας την εξέλιξη της υπογραφής του καλλιτέχνη.

Πρακτική εφαρμογή εργαστηρίου: Γιατί χρησιμοποιούμε blackbooks

Στο Graffitifun, πιστεύουμε ότι κάθε μεγάλη τοιχογραφία με σπρέι ξεκινά με μια σταθερή βάση στο χαρτί. Στα επαγγελματικά μας εργαστήρια γκράφιτι, εισάγουμε τους συμμετέχοντες στην έννοια του blackbook για διάφορους ζωτικούς λόγους:

1. Ανάπτυξη ιδεών

Πριν αγγίξουν ένα σπρέι, οι μαθητές χρησιμοποιούν χαρτί για να σχεδιάσουν τις αναλογίες τους. Είναι πολύ πιο εύκολο να διορθώσεις μια γραμμή μολυβιού από το να διορθώσεις ένα τυχαίο σημάδι τέχνης με σπρέι. Ενθαρρύνουμε τους συμμετέχοντες να «πιάσουν ροή» (catch a flow) πρώτα στο χαρτί.

2. Ασφάλεια και Περιβάλλον

Τα blackbooks επιτρέπουν την εξάσκηση σε οποιοδήποτε περιβάλλον χωρίς την ανάγκη εξαερισμού ή προστατευτικού εξοπλισμού. Καθιστά την τέχνη προσβάσιμη σε νεότερους συμμετέχοντες που μπορεί να μην είναι ακόμη έτοιμοι για τις σωματικές απαιτήσεις των δοχείων υψηλής πίεσης. Για περισσότερα σχετικά με αυτό, δείτε τις οδηγίες ηλικίας μας.

3. Δημιουργία Portfolio για Εταιρικές Ομάδες

Στα εργαστήρια branding μας, χρησιμοποιούμε «mini-blackbooks» για να βοηθήσουμε τις ομάδες να κάνουν brainstorming για λογότυπα και οπτικές ταυτότητες. Αυτή η διαδικασία αντικατοπτρίζει την πραγματική ροή εργασίας ενός γραφίστα ή επαγγελματία τοιχογράφου, μετατρέποντας αφηρημένες ιδέες σε απτά σκίτσα πριν φτάσουν στον τελικό καμβά ή τοίχο.

Κοινές παρανοήσεις για τα blackbooks

Υπάρχουν διάφοροι μύθοι γύρω από τη χρήση των σχεδιαστηρίων στην κουλτούρα του γκράφιτι που οι ειδικοί μας συχνά πρέπει να διευκρινίσουν:

• «Είναι μόνο για αρχάριους»: Πολλοί υποθέτουν ότι μόλις γίνεις «καλός», δεν χρειάζεται πλέον να σκιαγραφείς. Στην πραγματικότητα, οι πιο παγκοσμίου φήμης καλλιτέχνες έχουν στοίβες blackbooks που καλύπτουν δεκαετίες. Είναι μια δια βίου πρακτική.
• «Όλα σε αυτό πρέπει να είναι τέλεια»: Ένα blackbook είναι ένας χώρος εργασίας. Είναι γεμάτο λάθη, «toy» (ερασιτεχνικά) σκίτσα και μισοτελειωμένες ιδέες. Είναι ένα μέρος για πειραματισμό όπου η αποτυχία είναι ευπρόσδεκτη.
• «Είναι παράνομο να τα κουβαλάς»: Στις περισσότερες δικαιοδοσίες, ένα σχεδιαστήριο είναι απλώς υλικά τέχνης. Ωστόσο, ιστορικά, σε ορισμένες πόλεις, οι αρχές τα θεωρούσαν «εργαλεία γκράφιτι». Σήμερα, αναγνωρίζονται ευρέως ως νόμιμα καλλιτεχνικά portfolios.

Επίπεδο δυσκολίας: Από αρχάριος σε μάστορας

Η δυσκολία του «blackbooking» είναι παραπλανητική. Ενώ ο καθένας μπορεί να ζωγραφίσει σε ένα βιβλίο, η κατάκτηση της «καθαριότητας» που απαιτείται για μια επαγγελματική καταχώρηση χρειάζεται χρόνια.

• Αρχάριος: Επικεντρώνεται στη δομή των γραμμάτων και στα βασικά tags. Ανάπτυξη ενός συνεπούς στυλ «κουτιού» ή «φούσκας».
• Ενδιάμεσος: Εισαγωγή σταγόνων (drips), βασικών 3D εφέ και πειραματισμός με την ανάμειξη μαρκαδόρων.
• Προχωρημένος: Εκτέλεση σύνθετων burner με φωτογραφικό ρεαλισμό, αλληλοσυνδεόμενα γράμματα wildstyle και τεχνική ακρίβεια που συναγωνίζεται την ψηφιακή εικονογράφηση.

Επιλέγοντας τα υλικά σας

Αν ξεκινάτε το δικό σας ταξίδι, οι επαγγελματίες καλλιτέχνες μας συνιστούν να ξεκινήσετε με χαρτί μεγάλου βάρους (τουλάχιστον 150gsm).

• Μαρκαδόροι: Οι μαρκαδόροι με βάση το αλκοόλ είναι οι αγαπημένοι της βιομηχανίας για τις δυνατότητες ανάμειξής τους.
• Fineliners: Χρησιμοποιούνται για το «τελικό περίγραμμα» (final outline) για να δώσουν στο έργο μια ευκρινή, επαγγελματική εμφάνιση.
• Λευκά στυλό βαφής: Κρίσιμα για την προσθήκη «highlights» ή «shines» στα γράμματα, μιμούμενοι το εφέ του φωτός που χτυπά τη βαφή.

Συμπέρασμα

Το blackbook είναι η καρδιά της κουλτούρας του γκράφιτι. Είναι η τάξη όπου διδάχθηκαν οι μεγάλοι και το θησαυροφυλάκιο όπου φυλάσσεται η ιστορία. Είτε είστε επαγγελματίας που αναζητά μια δημιουργική διέξοδο είτε ένας εκκολαπτόμενος καλλιτέχνης που θέλει να αφήσει το στίγμα του, το blackbook είναι ο πιο πιστός σας σύντροφος 📓.

Απόδοση Ειδικών

Αυτός ο οδηγός συντάχθηκε από την συντακτική ομάδα του Graffitifun, βασιζόμενος σε πάνω από μια δεκαετία πρακτικής εμπειρίας στην παγκόσμια σκηνή της αστικής τέχνης. Η ομάδα μας αποτελείται από επαγγελματίες καλλιτέχνες γκράφιτι που διατηρούν τα δικά τους blackbooks για χρόνια, χρησιμοποιώντας τα για να σχεδιάσουν τεράστια έργα τοιχογραφίας (mural art) και να ηγηθούν εκπαιδευτικών εργαστηρίων. Είμαστε περήφανοι που διδάσκουμε την αυθεντική «βάση» του γκράφιτι, διασφαλίζοντας ότι η ιστορία και οι τεχνικές δεξιότητες της τέχνης διατηρούνται για τις μελλοντικές γενιές.